مرگ تدریجی دانش بومی!

سه شنبه ۷ شهریور ۱۳۹۶

یک: سال سوّم لیسانس بودم. دکتر حشمتی تازه از استرالیا برگشته بود. اکولوژی مرتع درس داد به‌مان. یک روز داغ بهاری که صحبت از خشک‌سالی فنولوژیک می‌کرد، خاطره‌ای از استرالیا تعریف کرد؛ دامداران آن‌جا آب حاصل از بارندگی روی ‌بام منازل، انبار، آغل و ... را استحصال و در آب‌انباری ذخیره می‌کردند و عندالزوم استفاده می‌کردند برای شرب دام، شست‌وشو و حتی شرب خودشان. کنج‌کاو شدم. آخر جلسه باهاش صحبت کردم و خروجی‌اش شد محاسبه حجم آب‌دهی سطوح عایق بام ساختمان‌های دانش‌گاه و ارزش ریالی‌اش و ... . به‌دو رفتم کتاب‌های قطور آمار بارندگی سی سال را از بخش مرجع کتاب‌خانه گرفتم و بعد متر به دست ... .
دو: دکتر کلانتری (رئیس جدید سازمان حفاظت محیط زیست) خیلی نگاه اکولوژیک دارد به اکوسیستم و مخصوصاً آب و برای همین اوکی داده به ورود محصولات تراریخته. تا آلارم قرمز آبی ایران‌مان، وق‌تر نشود!
سه: عشایر ترکمن استان ما (گلستان) ییلاق ندارند و برای همین، بعد از قشلاق، دام‌شان را داخل روستا نگه می‌دارند. روستاهای شمال شرق و نوار مرزی استان ما هم که نیمه‌استپ تا بیابانی‌ست و بازه و تولرانس بارندگی صد تا سی‌صد و پنجاه میلی‌متر. این عشایر خیلی قبل‌تر از مهاجران استرالیایی، جمع‌آوری آب باران را ابداع کرده بودند. امّا یک دهه می‌شود که این سنّت عشایر سنّی ما گرد فراموشی گرفته و به‌ندرت می‌بینم که دام‌دارها از مثلاً صد متر مربّع سطح عایق بام‌هاشان که نوعی آب‌خیز مصنوعی‌ست، ده‌هزار تا سی‌وپنج هزار لیتر آب ذخیره کنند در آب‌انبارهای‌شان. از این دانش‌های بومی در حال احتضار کم نداریم.
چهار: وقتی خشک شدن زاینده‌رود و دریاچه ارومیه، ایوان مدائن نمی‌شود برای‌مان آن‌گاه در کت‌مان نمی‌رود که جنگ‌های آتی بر سر آب است و غذا. شیپور این جنگ آبکی چندی است بین استان‌ها نواخته شده. در سطح بین‌الملل هم. جالب است که مدام هم «خداوندا! سرزمین مرا از حمله بیگانه، خشکسالی و دروغ در امان بدار» کوروش بزرگ را «شیر» می‌کنیم. راه‌حلش این است که باور کنیم ایران روی کمربند خشکی این کرهٔ آبی (دو سوم‌اش آب است دیگر!) واقع شده و خشک‌سالی برای ما یک قاعده است نه اتفاق. همه باید همّت کنیم. همّت هم که عیار اهمیّت آدم‌هاست.
پ.ن: عکس، مربوط به مٱموریّت اخیرم در مناطق عشایری کم‌بارش مراوه‌تپّه‌ست.



تصویر کوچک شده

صفحه مناسب چاپ پیشنهاد این صفحه 
 
بی‌شک دیدگاه هر کس نشانه‌ی تفکر اوست، ما در برابر نظر دیگران مسئول نیستیم
ارسال نظر
شرایط نظر*
همه‌ی نظرها نیاز به تایید مدیر سایت دارند
عنوان*
نام شما*
ایمیل*
وب سایت*
پیام*
کد تایید*
{۵} + {۶} = ?  
نتیجه این عبارت را وارد کنید
حداکثر تعداد تلاش برای ارسال: 10 مرتبه

سرزمین نوستالوژی من:

دست‌چین دردها:

مهمان خاکستری:

‎آدمهایی هم هستند در زندگی که بدهکار زاده می‌شود. بدهکار به نزدیکان و دوران. بدهکار به دوستان و دشمنان. آدمهایی که هر خدمتی بکنند به وظیفه‌شان تبدیل می‌شود و هر انتظاری را که برآورده کنند انتظار بزرگتری می‌سازند. آدمهایی که در مقابل، اعتماد به نفس‌شان برای خواستن هر چیزی ذره-ذره آب می‌شود و برای کوچکترین لطف دیگران باید دریایی از دخالت در زندگی‌شان و شماتت برای زندگی‌شان را پذیرا باشند. آدمهایی که اگر لب به اعتراض باز کنند حق‌ناشناس‌اند و اگر سکوت کنند پس حق‌شان بوده. آدمهایی که همیشه باید پاسخ بدهند و اگر روزی بپرسند لابد نشانه‌ی بی‌اعتمادی‌شان است یا طماع‌ بودن‌شان. آدمهایی که همیشه مستحق مجازاتند. آدمهایی که برای خوبی‌های دیگران و اشتباهات خودشان باید قوی‌ترین حافظه‌های دنیا را داشته باشند همچنان که برای خدمات خودشان و کم‌لطفی‌های دیگران وظیفه دارند آلزامیر بگیرند. ‎آدمهایی سرشار از تناقض... پرحرف و شاد، دلشکسته و غمگین. آدمهایی خودمحاکمه‌گر برای هر خطایی از جانب هر کسی، و متهم و بدهکار به هر کسی. آدمهایی که وقتی حافظ می‌خوانند که "زین آتش نهفته که در سینه من است؛ خورشید شعله‌ایست که در آسمان گرفت" مکث می‌کنند و خیره می شوند و نفسی عمیق می‌کشند... بعد ناگهان دزدکی به اطراف نگاه می‌کنند مبادا برای همین هم متهم شوند به از خود متشکر بودن، به مظلوم‌نمایی، به قدرناشناسی، به خودبزرگ‌بینی... ‎بدهکاران همیشگي
[از فیس‌بوک «محبوبه زمانیان»]

ورود

شناسه‌ی کاربری:

رمزعبور:

ورود خودکار



واژه رمز را فراموش کرده‌اید؟

عضو شوید

دعوت:

مریم روستا
---------------------------------------
زرمان
---------------------------------------
نیکولا
---------------------------------------
برای خاطر آیه‌ها
---------------------------------------
عطش‌شکن
---------------------------------------
مجله «داستان همشهری»
-------------------------------------
کوچک‌های بزرگ
-------------------------------------
امروز لی‌لی چی می‌خونه؟
-------------------------------------
ماهی‌طلا
-------------------------------------
قناری معدن
-------------------------------------
ویار تکلّم
-------------------------------------
خرمالوی سیاه
-------------------------------------
حریم خصوصی

افراد آن‌لاین

2 کاربر آن‌لاين است (2 کاربر در حال مشاهده‌ی سایت مطالب سایت)

عضو: 0
مهمان: 2

بیشتر...